Een pitchmark herstellen? Steek je pitchfork naast de afdruk, duw het omliggende gras rustig naar het midden en tik het oppervlak vlak met je putter. Werk rondom het kuiltje. Wip de bodem niet omhoog: daarmee kun je de wortels beschadigen.
Wat is een pitchmark?
Een pitchmark is de indruk die een landende golfbal in de green achterlaat. Je bal hoeft daar niet meer te liggen: hij kan na de landing doorrollen. Kijk daarom ook naar de plek waar je bal neerkwam, in plaats van alleen naar de plek waar hij tot stilstand kwam.
Vooral op zachte, natte greens kan een bal een duidelijke afdruk maken. Maar pitchmarks herstellen hoort bij iedere ronde, ook in de zomer. Een achtergebleven kuiltje kan de bal van de volgende speler hinderen. Goed herstellen is dus onderdeel van de zorg voor de baan, niet alleen iets wat je doet wanneer de beschadiging in jouw puttinglijn ligt.
Zo herstel je een pitchmark
Gebruik een gewone pitchfork en werk rustig. Het belangrijkste is de richting van de beweging: breng het omliggende gras naar het midden van de beschadiging.
- Steek de punten net buiten de rand in de grond. Begin bij het opgestuwde gras aan de achterkant en werk daarna langs de zijkanten.
- Duw het gras voorzichtig naar het midden. Maak kleine bewegingen en werk rondom de afdruk totdat het kuiltje weer gevuld is.
- Wrik de bodem niet omhoog en draai de pitchfork niet krachtig rond. Daarmee kun je de graswortels beschadigen.
- Tik het herstelde oppervlak tot slot voorzichtig vlak met de onderkant van je putter.
Je probeert de oorspronkelijke green te herstellen. Een gladgedrukte bovenkant is niet voldoende wanneer je daaronder eerst de wortels hebt losgetrokken. Weet je niet zeker hoe de beweging moet? Laat een golfprofessional of greenkeeper het een keer voordoen. Dat is duidelijker dan op de baan blijven proberen.
Veelgemaakte fouten met een pitchfork
| Liever niet | Zo pak je het aan |
|---|---|
| De bodem als met een lepeltje omhoog wippen | Duw het omliggende gras zijwaarts naar het midden. |
| Met de pitchfork draaien of aan de grasmat trekken | Werk met kleine, rustige duwbewegingen rond de rand. |
| Alleen met je putter op het kuiltje drukken | Breng eerst het gras terug en maak daarna pas het oppervlak vlak. |
| Alleen zoeken waar je bal nu ligt | Kijk ook terug naar de plek waar de bal landde. |
Drie situaties die je makkelijk herkent
| Wat zie je? | Wat doe je? |
|---|---|
| Je bal ligt verder dan de zichtbare landingsplek | Loop ook langs de landingsplek en controleer op een afdruk. |
| Je vindt je eigen afdruk niet, maar wel een andere pitchmark | Herstel die als dat zonder oponthoud kan. |
| Een pitchmark ligt precies op je puttinglijn | Je mag die op de green vóór je putt herstellen, binnen de grenzen van regel 13.1c. |
Een praktische routine is om bij het oplopen van de green meteen naar een afdruk te kijken. Houd je pitchfork binnen handbereik. Zo hoef je niet terug naar je tas wanneer je de beschadiging ziet. Dat is ons praktische advies om baanzorg een vaste plaats in je ronde te geven.
Waarom direct herstellen verschil maakt
De NGF benadrukt dat achtergebleven pitchmarks de green kwetsbaarder maken voor ongewenste begroeiing en ziekten. In de winter verdient dit extra aandacht: het gras groeit dan weinig en beschadigingen herstellen daardoor moeilijker.
Hoe snel het gras daarna herstelt, hangt onder meer af van de groeiomstandigheden en de schade. Een vast aantal uren of dagen is daarom geen garantie. Een vlak oppervlak betekent bovendien niet dat het gras al volledig is hersteld.
Wacht dus niet op een greenkeeper die het later wel oplost. Repareer je eigen afdruk en neem, als het speltempo dat toelaat, ook een andere mee. Een vriendelijke opmerking helpt wanneer een medespeler een pitchmark over het hoofd ziet. ‘Zal ik deze even meenemen?’ werkt vaak prettiger dan iemand terechtwijzen.
Natte baanomstandigheden roepen daarnaast andere vragen op. Wanneer mag je bijvoorbeeld je bal schoonmaken of plaatsen? Dat staat afzonderlijk uitgelegd in winterregels bij golf.
Wat mag je volgens de golfregels herstellen?
Volgens R&A-regel 13.1c mag je schade op de green zonder straf herstellen met redelijke handelingen die de oorspronkelijke toestand zo goed mogelijk terugbrengen. Dat geldt ook wanneer je bal nog buiten de green ligt. Pitchmarks en schade door schoenen, zoals spikemarks, vallen hieronder.
Die toestemming geldt niet voor iedere oneffenheid. Beluchtingsgaten, natuurlijke ongelijkheden in de begroeiing en normale slijtage van de hole vallen niet onder deze herstelregel. Je mag ook geen baan naar de hole maken of het spel onredelijk ophouden.
Let dus op het verschil tussen schade herstellen en de green naar je hand zetten. Twijfel je over een beschadiging tijdens een wedstrijd, vraag dan de referee of wedstrijdcommissie.
Een eenvoudige gewoonte voor iedere ronde
Leg je pitchfork vóór vertrek bij je balmarker, zodat je beide bij de hand hebt. Kijk op de green waar je bal is geland, herstel de afdruk zorgvuldig en ga verder met je voorbereiding op de putt. Je hoeft daarvoor geen ingewikkelde uitrusting aan te schaffen.
Begin je net met golf? In beginnen met golf: van je eerste les tot baanpermissie lees je hoe lessen en voorbereiding op de baan bij elkaar aansluiten.
Bronnen en controle
Wil je de handbeweging zien? Bekijk de NGF-demonstratie over pitchmarks herstellen. De uitleg hierboven is ook zonder video te volgen.
Inhoudelijk gecontroleerd op 2 november 2026. Deze uitleg is gebaseerd op de onderstaande primaire bronnen; er is geen eigen materiaaltest uitgevoerd.
- USGA: Repairing Ball Marks, 5 Things Every Golfer Should Know, voor hersteltechniek en het voorkomen van wortelschade.
- NGF: Waarom en hoe moet je pitchmarks repareren?, voor baanzorg en winteromstandigheden.
- R&A: Touching putting green, repair or damage, voor toegestaan herstel en uitzonderingen.
- GOLF.NL: Zo repareer je pitchmarks, voor de herkenning en het belang van herstel in alle seizoenen.
Veelgestelde vragen
Kun je een pitchmark herstellen zonder pitchfork?
Ja, een tee is volgens regel 13.1c ook toegestaan. Werk voorzichtig vanaf de rand naar het midden en wip het gras niet omhoog. Een gewone pitchfork binnen handbereik is praktisch; je hebt geen duur model nodig.
Mag je een oude pitchmark op je puttinglijn repareren?
Ja, op de green mag dat vóór je putt, ook wanneer je bal nog buiten de green ligt. Herstel alleen de oorspronkelijke toestand en houd het spel niet onredelijk op. Die toestemming geldt niet automatisch voor natuurlijke oneffenheden of beluchtingsgaten.
Hoe lang duurt het voordat een pitchmark herstelt?
Daar is geen vaste termijn voor te garanderen. Schade en groeiomstandigheden verschillen. De NGF benadrukt dat direct herstellen helpt en dat het gras in de winter weinig groeit. Herstel de afdruk daarom meteen zorgvuldig, ook als hij niet in jouw puttinglijn ligt.